HIZLI OKUYARAK, ZAMANA MEYDAN OKUYUN

Akşam gazetesi, 30.01.2008

Gelişmiş bilgisayar programlarıyla desteklenen Etkin Hızlı Okuma (EHO) kursları, sınava hazırlanan öğrencilerden, okuma alışkanlığı kazanmak ve daha çok sayıda kitap okumak isteyenlerden yoğun ilgi görüyor.

İngiliz pilotların II. Dünya Savaşı sırasında hayatta kalmalarını sağlamak için geliştirilen özel bir tekniğin, günümüz teknolojisine uyarlanan en ileri aşaması olan etkin hızlı okuma; bu konudaki yeteneklerini geliştirmek isteyenlerin imdadına yetişiyor. Takistoskop adı verilen bu tekniğin okuma hızına uyarlanması 1950'lerde ABD'de gerçekleştirilmiş. Türkiye'deki hızlı okuma çalışmalarıysa 1980'lerden beri yapılıyor. Tekniği Türkiye'ye getiren Prof. Reha Oğuz Türkkan, oğlu Tuğrul Türkkan'la birlikte ALGE'yi (Alternatif Gelecekler Eğitim Danışmanlık) kurmuş ve baba-oğul bu tekniği, Etkin Hızlı Okuma (EHO) adı altında daha gelişmiş bilgisayar programları haline getirmiş. Bu bilgisayar programının desteğiyle yapılan hızlı okuma çalışmaları, çeşitli göz egzersizleriyle, göz algılama kapasitesini ve gözün okuma alanını geliştirmeye dayanıyor. İşte 15 saatlik programdan oluşan eğitimin ilk dersinden izlenimler...

Ders; sınıfın okuma hızı ortalamasının ölçülmesiyle başlıyor. Özel olarak hazırlanan kitaptan üç farklı zorluk derecesindeki metinler tek tek okunuyor ve kronometreyle okuma hızınız ölçülüyor. Metinden okuduğunu anlama bölümü ise sınıfın başarı verimini belirliyor. Derste öğreniyoruz ki okuma hızı aslında bir bakışta gördüğümüz kelime sayısıyla doğru orantılı. Göz okuduğu her kelimenin tek tek resmini çekiyor ve bunları beyne gönderiyor. Doğal olarak da her kelimede duraklıyor. Aslında beyin dakikada 100 bin kelime algılayabilme kapasitesine sahip ama gözün kapasitesi yeterli değil. EHO yöntemiyle ise göz, dakikada maksimum 2 bin kelime görebiliyor. Tek seferde de 4 kelimeye kadar rahatlıkla algılayabiliyor. Göz kaslarının daha hızlı çalışması ise mekanik egzersizlerle mümkün. Kelimeleri saniyenin 1/40'i sürede gösterip kaybeden bilgisayar programıyla göz, ilk etapta ekranda belirenleri göremezken belirli bir talim sonunda okuyabilmeye başlıyor. Bunun adı: Takistoskop egzersizi. Gölgeleme egzersizinde ise göz bir kelimeye bakarken program otomatik olarak gruplar halinde kelimeleri gösterdiği için göz de onları takip ederek beyinde koordinasyon oluşturuyor.

ÖSS'DE YARIM SAAT KAZANDIRIYOR

Eğitim sonunda, katılımcıların okuma ve anlama hızları yüzde 200 - 400 oranında yükseliyor. Yani okuma hızı ve anlama seviyesi 2 ile 4 kat arasında gelişiyor. Durum böyle olunca da ÖSS ve SBS gibi sınavlarda zaman kazanmak ve zamanı daha etkili kullanmak isteyen öğrenciler; EHO'ya çok rağbet gösteriyor. Normal bir öğrencinin ÖSS sorusunu okuması 15-20 saniye sürerken, etkin hızlı okuyan öğrenci aynı soruyu 5-7 saniyede okuyor. Bu da tüm sınavda öğrenciye 30-40 dakika kazandırıyor. Okuma alışkanlığı kazanmak isteyenler, daha çok kitap okumak isteyen yetişkinler ya da iş hayatında bu yeteneklerini kullanmak isteyen profesyoneller de kursa yoğun talep gösteriyor. Hızlı okuma, beraberinde getirdiği konsantrasyonla okuduğunu anlama hızını da artıyor ve dikkat dağılmadığından daha iyi öğrenme sağlanabiliyor. Hızlı okuyan kişi, anlamı daha çabuk kaptığından bilgilerin unutulma sıklığı azalıyor. ALGE'de hafızasını geliştirmek isteyenlere etkin hafıza teknikleri kursu da veriliyor.

Hızlı okumanın 5 kuralı

  1. 1960'lardan beri kullanılan bir yöntem olan parmakla takip ettirmek hızlı okumada etkili çünkü parmak gözü daha hızlı hareket etmesi için zorluyor.
  2. Okuma esnasında tek kelimeye bakmak yerine bloklar halinde okumak.
  3. İhtiyaçlarınızın neler olduğunu belirledikten sonra her okumadan önce mutlaka metnin ne hakkında olduğuyla ilgili metne kısaca bir göz atmak en faydalı yöntemlerden biri.
  4. 'Parate kuralı' denilen yöntemle metnin yüzde 20'sine fakat gerekli yerlerine bakarak büyük ölçüde bilgi edinme şansınız var. Paragraf başları, sonları, giriş sonuç bölümleri, noktalama işaretlerinin olduğu bölümlere bakarak az bilgiden öz bilgi çıkartılabilir..
  5. Sonuncusu aktif okuma yöntemi. Metni okurken beynin mesajın ne olduğunu anlaması lazım. Beyin ana fikre ulaşmaya odaklandığında esas fikirleri çok daha etkili bir biçimde alabiliyor

AHU UZ